Àwùjọ òde òní, okùn náà ti di ohun tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìgbésí ayé àwọn ènìyàn, ìgbésí ayé àti ìdàgbàsókè ènìyàn ti kó ipa pàtàkì nínú ìgbéga. Pàápàá jùlọ gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè àti ìlú tí ń dàgbàsókè, nítorí ìbéèrè ńlá fún iná mànàmáná, nítorí náà a kò le yà á sọ́tọ̀ kúrò nínú ìfiránṣẹ́ wáyà àti okùn, a le sọ pé ó jẹ́ ọ̀nà pàtàkì ti àwọn ohun èlò iná mànàmáná.
Bí ẹni pé ògbóǹkangí kan tí ó mọ̀ nípa ọjọ́ iwájú ti sọ tẹ́lẹ̀ pé: “ọ̀rúndún kọkànlélógún ni yóò jẹ́ ìlà (wáyà àti okùn) ayé”. Láti inú èyí, a lè rí àti ṣàfihàn ipa pàtàkì tí wáyà àti okùn ní nínú ìdàgbàsókè àwùjọ òde òní. Èyí tí ó tẹ̀lé ni láti lóye ìdàgbàsókè àti lílo wáyà àti okùn.
Ìdàgbàsókè wáyà àti okùn:
Láti ọdún 1836, àgbáyé ṣe ìlà agbára folti kékeré àkọ́kọ́ (wáyà bàbà tí a fi tẹ́ẹ̀pù rọ́bà dì), pẹ̀lú ìdàgbàsókè ọ̀làjú ènìyàn, wáyà àti wáyà ti di onírúurú lílò, onírúurú ọjà, ẹ̀ka pípé ti ìpele ńlá ti àwọn ọjà. A ń lo wáyà àti wáyà láti gbé agbára, gbígbé ìwífún àti ìyípadà agbára oní-ẹ̀rọ-ìmọ́lẹ̀ ti ìpele ńlá ti àwọn ọjà iná mànàmáná. Kò sí ìyàtọ̀ tó lágbára láàárín wáyà àti wáyà. Ní gbogbogbòò, wáyà tí kò ní ìmọ́lára yóò jẹ́ wáyà tí kò ní ìmọ́lára, tàbí bó tilẹ̀ jẹ́ pé a ti sọ di mímọ́, ṣùgbọ́n ìṣètò náà rọrùn, ìwọ̀n ìlà rẹ̀ kéré, iye àwọn ohun èlò, àwọn ohun tí a nílò láti ṣe kì í ṣe àwọn ọjà gíga tí a ń pè ní wáyà. Wáyà, ní gbogbogbò lẹ́yìn ìmọ́lára mojuto, ó ju wáyà mojuto tí a sọ di mímọ́ kan lọ pẹ̀lú àwọn ọjà àwọ̀ tí a dáàbò bò tàbí tí kò ní ìmọ́lára, àwọn ohun tí a nílò láti ṣe wáyà ti iṣẹ́ náà pọ̀ sí i, gíga sí i, bíi wáyà rédíò, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó sábà máa ń jẹ́ wáyà kan ṣoṣo, kì í ṣe multi-core, ṣùgbọ́n ó jẹ́ àwọn ohun tí a nílò láti ṣe, a ń pè é ní wáyà.
Awọn waya ati awọn okun waya ninu igbesi aye awujọ ti awọn ohun elo:
Nínú ìgbésí ayé àwùjọ òde òní, níbikíbi tí àwọn ènìyàn bá ń gbé; níbikíbi tí iṣẹ́jade, ìrìnàjò àti gbogbo ìgbòkègbodò ọrọ̀ ajé bá wà; yálà ó jẹ́ ojú ọ̀run, lábẹ́ ilẹ̀, nínú omi àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ gbogbo àìní láti ṣe àwárí, ìdàgbàsókè tàbí èyíkéyìí nínú ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìmọ̀ ẹ̀rọ, kò ṣeé yà sọ́tọ̀ kúrò nínú lílo iná mànàmáná àti ìgbì iná mànàmáná àti ìgbígba. Ìṣẹ̀dá iná mànàmáná àti ìgbì iná mànàmáná, ìlò àti ìgbígba, kò ṣeé yà sọ́tọ̀ kúrò nínú wáyà àti wáyà gẹ́gẹ́ bí ìsopọ̀ àti ìgbígba àwọn ohun èlò ìpìlẹ̀ tàbí àwọn ohun èlò ìyípo. Nítorí náà, wáyà àti wáyà gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìgbékalẹ̀ ti ètò agbára, bí ẹni pé àwọn ohun èlò ẹ̀jẹ̀ ara ènìyàn; wáyà àti wáyà ní ipa ti àwọn ètò ìwífún, bí ẹni pé àwọn iṣan ara ènìyàn; nínú mọ́tò, àwọn ìyípo ohun èlò (coils) pẹ̀lú wáyà iná mànàmáná, ju gẹ́gẹ́ bí apá pàtàkì ti ọkàn ènìyàn lọ.
Pẹ̀lú ìdàgbàsókè kíákíá ti àwùjọ àti ọrọ̀ ajé, lílo wáyà àti okùn àti fífi ìwọ̀n agbára gíga sílẹ̀ yóò ga sí i, àwọn ènìyàn lórí lílo àwọn ọjà okùn àti àwọn ohun tí a nílò láti ṣe ààbò yóò ga sí i. Nípa bẹ́ẹ̀, wọ́n ń gbé ilé iṣẹ́ okùn lárugẹ láti gbẹ́kẹ̀lé ìmọ̀ ẹ̀rọ gíga àti tuntun, ìṣẹ̀dá tuntun, mú kí ìdàgbàsókè ọjà lágbára sí i, ṣàtúnṣe ètò ọjà, ẹnu ọ̀nà dídára tí ó muna, kí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àtúnṣe àwọn ọjà díẹ̀díẹ̀, kí wọ́n lè dé ibi tí ìdàgbàsókè ti ń lọ, láti bá ìbéèrè ọjà mu.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹ̀wàá-17-2023